زمینه و هدف: با توجه به کاربرد فراوان تست های تشخیصی در علوم پزشکی، شناخت صحیح مفاهیم مربوط به ارزیابی تست های تشخیصی از اهمیت وی‍ژه ای برخوردار است توانایی تست در تمایز افراد بیمار از سالم به وسیله شاخص های حساسیت، ویژگی، ارزش اخباری مثبت و ارزش اخباری منفی مورد ارزیابی قرار می گیرد با وجود روش ساده محاسبه این شاخصها، معمولا آنها را به اشتباه به جای یکدیگر به کار می برند از این رو در این مقاله سعی می شود تا با روشی ساده با استفاده از تصاویر، این مفاهیم به سادگی به خواننده انتقال یابد.مواد و روش کار: با استفاده از برتری روش به خاطر سپاری از طریق تصویر از نمودارها برای فراگیری مفاهیم استفاده شده است. در ادامه با در نظرگرفتن سطوح مختلف شیوع به بررسی اثرات آن بر این شاخصها پرداخته ایم.یافته ها: دو شاخص حساسیت و وی‍ژگی مستقل از شیوع بیماری در جامعه عمل می کنند اما ارزش اخباری مثبت با افزایش شیوع بیماری افزایش یافته و ارزش اخباری منفی با کاهش شیوع بیماری افزایش می یابد.نتیجه گیری : با وجود اهمیتی که دو شاخص حساسیت و ویژگی در ارزیابی دقت روشهای تشخیصی دارند برای سنجش اطمینان به نتیجه به دست آمده از روشهای تشخیصی مناسب نیستند از این رو از شاخصهای ارزش اخباری استفاده می شود که نمایانگر احتمال پسین بیماری پس از مشاهده نتیجه تست هستند باید توجه داشت که این شاخصها تحت تاثیر میزان شیوع بیماری در جامعه هستند و نباید نتایج ارزش اخباری را به جوامع با شیوع متفاوت از جامعه مورد مطالعه تعمیم داد.

زمینه و هدف سرطان تخمدان یکی از شایع ترین سرطان های بانوان در دنیا است. CA-125 بیشترین بیومارکر استفاده شده در غربالگری سرطان تخمدان است. با اینکه بر اساس مطالعات انجام شده، CA-125 حساسیت و ویژگی چندان بالایی ندارد که به عنوان تست غربالگری در جامعه پزشکی استفاده شود، ولی به دلیل ساده و غیر تهاجمی بودن تقریبا همیشه انجام می شود و خصوصا نقش مهمی در فرایند درمان، بعد از درمان و تعیین پیش آگهی و بازگشت بیماری ایفا می کند. هدف از این مطالعه، تعیین ارتباط سطح بالای تومور مارکر CA-125 با وجود سرطان تخمدان، تعیین حساسیت، اختصاصی بودن و ارزش اخباری مثبت و منفی این تست در بیماران ایرانی است. مواد و روش ها در این مطالعه مقطعی همه موارد تست CA-125 انجام شده در بیمارستان ولایت قزوین طی سال های 1394 تا 1397(چهارصد مورد) از نظر ابتلا به سرطان تخمدان بررسی شدند. به علاوه میزان CA-125 در میان افراد سالم و بیماران مبتلا به سرطان تخمدان مقایسه شد. در نهایت داده های حاصل با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 21 تحلیل شد. ملاحظات اخلاقی این مطالعه با کد اخلاق شمارهIR. QUMS. REC. 1396. 316 به تایید شورای اخلاقی و پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی قزوین رسیده است. یافته ها در این مطالعه 35/3 درصد دارای تشخیص قطعی بیماری سرطان تخمدان بودند. به طور کلی مقادیر CA-125 در 41/8 درصد منفی و در 58/2 درصد مثبت گزارش شد. حساسیت آزمون 80/1 درصد، ویژگی 53/6 درصد، ارزش اخباری مثبت 48/4 درصد و ارزش اخباری منفی 83 درصد به دست آمد. سن و وجود سرطان تخمدان با سطوح سرمی CA-125 از ارتباط آماری معنادار داشتند. نتیجه گیری نتایج این مطالعه نشان داد که سن و سطوح سرمی CA-125 ارتباط آماری معناداری داشتند و در نهایت مشخص شد که سطوح CA-125 با وجود سرطان تخمدان ارتباط آماری معناداری دارد. این تست حساسیت و ویژگی متوسط و ارزش اخباری مثبت پایین و ارزش اخباری منفی بالا دارد. پس به عنوان یک تومور مارکر، برای غربالگری مناسب نیست، ولی برای از بین بردن تومور ارزش دارد.

زمینه و هدف: آزمون های تشخیصی در انتخاب درمان مناسب جهت آسیب های له شدگی انگشتان و پیش بینی احتمال ایجاد گانگرن در آنها از اهمیت بالایی برخوردارند. این مطالعه به تعیین و مقایسه شاخص های حساسیت، ویژگی، ارزش اخباری مثبت [Positive Predictive Value (PPV)] و ارزش اخباری منفی [Negative Predictive Value (NPV)] شش آزمون شایع تشخیص ایسکمی (رنگ انگشتان، آزمون پر شدن مجدد مویرگی، حرارت، تست خونریزی با سوزن شماره 23، داپلر و پالس اکسیمتری) در پیش بینی احتمال ایجاد گانگرن در انگشتان له شده می پردازد.مواد و روش ها: این مطالعه بر روی 144 انگشت له شده که در بدو مراجعه بر اساس رنگ، حرارت و پر شدن مویرگی ایسکمیک تشخیص داده شده و بازسازی عروقی امکان پذیر نبوده است، انجام شده است. این بیماران تحت درمان کنسرواتیو به صورت دبریدمان جزیی، جااندازی شکستگی ها، ترمیم پوست و بی حرکتی در اسپلینت قرار گرفته و 6 روش تشخیص ایسکمی شامل رنگ انگشتان، حرارت انگشتان ،مدت زمان پر شدن مجدد مویرگی، تست خونریزی با سوزن شماره 23، داپلر و پالس اکسیمتری در پیش بینی احتمال ایجاد گانگرن در انگشتان له شده بر اساس شاخص های حساسیت، ویژگی، ارزش اخباری مثبت و ارزش اخباری منفی بررسی شده است.یافته ها: 4 آزمون رنگ انگشتان، مدت زمان پر شدن مجدد مویرگی، داپلر و پالس اکسیمتری، بیشترین حساسیت را دارند (100%) و کمترین حساسیت مربوط به آزمون خونریزی با سوزن است (75/68%). بیشترین ویژگی مربوط به آزمون خونریزی می باشد (100%). آزمون های رنگ و حرارت کمترین ویژگی (8/17%) و آزمون حرارت کمترین ارزش اخباری مثبت (59/24%) را دارند، در حالیکه آزمون خونریزی با سوزن شماره 23 بیشترین ارزش اخباری مثبت را به خود اختصاص داده است (100%). بیشترین ارزش اخباری منفی در مورد آزمون های رنگ انگشتان ،مدت زمان پر شدن مجدد مویرگی، داپلر و پالس اکسیمتری می باشد (100%)، در حالیکه در مورد آزمون حرارت از بقیه کمتر است (90%).نتیجه گیری: آزمون های رنگ انگشتان، مدت زمان پر شدن مجدد مویرگی، داپلر و پالس اکسیمتری به علت ارزش اخباری منفی 100% در صورت نرمال بودن بسیار ارزشمندند، در حالیکه آزمون خونریزی با سوزن شماره 23 به علت ارزش اخباری مثبت 100% در صورت غیر طبیعی بودن بسیار ارزشمند است. آزمون حرارت با توجه به اینکه نه ارزش اخباری مثبت و نه ارزش اخباری منفی آن مانند تست های قبلی بالا نیست، چندان در نتیجه گیری ها قابل استفاده نیست.

هدف: اختلالات اضطرابی و سازگاری از اختلال های روانپزشکی شایع در بیماران مبتلا به سرطان است. متاسفانه بسیاری از اختلال های روانپزشکی در بیماران مبتلا به سرطان نادیده گرفته می شوند. از این رو بهره گیری از ابزارهای مناسب، می تواند در شناسایی مشکلات روانپزشکی بیماران سودمند باشد.روش: در پژوهش حاضر 96 تن از بیماران مبتلا به لوسمی و لمفوم، در نخستین دوره بستری خود که برای دریافت درمان به یک بیمارستان آموزشی در تهران مراجعه نموده بودند، توسط روانپزشک بر پایه معیارهای DSM مورد مصاحبه بالینی نیمه ساختار یافته قرار گرفتند. افراد یاد شده نیز به کمک نسخه ایرانی پرسش نامه HADS، ارزیابی شدند تا نقطه برش مناسب از زیرمقیاس اضطراب HADS برای شناسایی مشکلات اضطرابی تعیین گردد.یافته ها: پرسش نامه HADS شیوع اختلال های اظطرابی را 27% نشان داد. منحنی راک، دارای سطح زیر منحنی 722/0 بود که نشانگر ارزش تشخیص گذاری برای اختلال های مرتبط با اضطراب در زمینه ابزار یاد شده است. حساسیت پرسش نامه با در نظر گرفتن نمرات 4، 5 و 6 به عنوان نقطه برش در مورد نمرات اضطراب شرکت کنندگان در پژوهش، بترتیب 92/0، 85/0 و 81/0، و ویژگی پرسش نامه 37/0، 44/0 و 54/0 به دست آمد. ارزش اخباری مثبت در زمینه نقاط برش یاد شده، بترتیب 35/0، 36/0 و 39/0، و ارزش اخباری منفی، 93/0، 89/0 و 89/0 بود.نتیجه  گیری: بهره گیری از زیر مقیاس اضطراب پرسش نامه HADS برای غربالگری اختلال های اضطرابی و سازگاری در مبتلایان به سرطان سودمند است.

سابقه و هدف: با توجه به شیوع لوله گذاری مشکل و عوارض شناخته شده آن و نظر به گزارشات متفاوت از قدرت روشهای تشخیصی، این تحقیق بر روی بیماران کاندیدای اعمال غیر اورژانس در بیمارستانهای شهدای تجریش و امام حسین (ع) در سال 80-1379 انجام گرفت. مواد و روشها: تحقیق به روش کارآزمایی بالینی و از نوع تشخیصی روی تعداد 400 بیمار انجام گرفت. بر اساس شاخص های 1- طول راموس فک تحتانی 2- مالمپاتی 3- فاصله تیرویید تامنتوم استخوان چانه 4- باز شدگی مفصل اطلسی - پس سری 5- باز کردن دهان 6- جابجایی فک تحتانی، لوله گذاری مشکل مشخص و ارزش پیش بینی مثبت و ارزش پیش بینی منفی و همچنین حساسیت و ویژگی هر یک از شش تست فوق تعیین گردید. یافته ها: تحقیق روی 400 نفر در سنین 15.3± 35.7 سال که 59%، مرد و 41%، زن بودند، انجام گرفت. ارزش پیش بینی مثبت و منفی تست جابجایی فک تحتانی به ترتیب 13.6% و 98% بود، در تست طول راموس فک تحتانی 9% و 100%، باز شدگی مفصل اطلسی پس سری 4.4 و 85.8، باز شدن دهان 2.3 و 85.9، فاصله تیرویید تامنتوم فک تحتانی 3.5 و 91.2 و در تست مالمپانی 61.1 و 98.9% بوده است. نتیجه گیری و توصیه ها: هیچ یک از تستهای فوق به تنهایی قادر به تشخیص لوله گذاری مشکل نیستند و تحقیق روی راه حل های دیگر توصیه می شود.

مقدمه: آپاندیسیت به عنوان یکی از علل عمده شکم حاد و یکی از شایع ترین اورژانس های جراحی مطرح می باشد. تشخیص آپاندیسیت حاد بر مبنای شرح حال، معاینات بالینی و یافته های آزمایشگاهی مطرح می گردد. هدف از این مطالعه بررسی ارزش تشخیصی اندازه گیری D-Lactate سرم در بیماران مشکوک به آپاندیسیت حاد و به طور خاص بررسی در زیر گروه هایی(کودکان، زنان باردار، افراد مسن) که تشخیص کلینیکی با دشواری روبرو است.مواد و روش ها: کلیه بیماران مشکوک به آپاندیسیت حاد مراجعه کننده به اورژانس بیمارستان بعثت همدان در طول 6 ماه مورد بررسی قرار گرفتند. از بیماران مشکوک به آپاندیسیت حاد بستری شده و کاندید عمل (320 بیمار)، در اورژانس نمونه خون محیطی گرفته شد و سطح سرمی D- لاکتات با استفاده از روش اسپکتوفتومتری اندازه گیری شد. سطح سرمی بالاتر از 0.25 میلی گرم در دسی لیتر در بیماران مثبت در نظر گرفته شد.یافته های پژوهش: در کل بیماران حساسیت تست اندازه گیری سرم -Dلاکتات در تشخیص آپاندیسیت حاد 79 درصد، اختصاصیت 58 درصد، ارزش اخباری مثبت 87 درصد، ارزش اخباری منفی 43 درصد محاسبه شد.accuracy تست 74 درصد بود. این یافته ها در گروه کودکان زیر 5 سال به ترتیب 71 درصد، 55 درصد، 78 درصد، 45 درصد و 66 درصد بود و در زنان باردار به ترتیب 68 درصد، 45 درصد، 76 درصد، 35 درصد و 62.5 درصد و در بیماران مسن تر از 50 سال به ترتیب 70.5 درصد، 70 درصد، 80 درصد، 58 درصد و 70 درصد بود.بحث و نتیجه گیری: این تست در بیماران مشکوک به آپاندیسیت حاد حساسیت و اختصاصیت مناسب دارد. در گروه های سنی زیر 5 سال و بالای 50 سال نیز نتایج مشابه است. ارزش اخباری منفی در افراد باردار کمترین میزان است.

گره های تیرویید در مناطق بومی (آندمیک) به دلیل احتمال بدخیمی اهمیت دارند. برای تشخیص ماهیت پاتولوژیک گره ها آسپیراسیون سوزنی (FNAB) به عنوان اولین روش تشخیصی آسان و مقرون به صرفه است. این روش به مهارت شخصی که FNAB  را انجام میدهد و تجربه پاتولوژیست، بسیار وابسته است. در این مطالعه آینده نگر 153 بیمار (112 زن و 41 مرد، نسبت زن به مرد 73/2) طی سالهای 1367 تا 1379 در بیمارستان بانک ملی مورد بررسی قرار گرفتند. متوسط سن بیماران± انحراف معیار 9/12±5/40 سال بود. تمام بیماران FNAB شدند و نتایج FNAB و نمونه های جراحی بیماران در نهایت توسط یک آسیب شناس مورد بررسی قرار گرفت.133 FNAB  بیمار (87%) خوش خیم (کیست کلوئید، آدنوم فولیکولر، هیپرپلازی ندولر، تیروییدیت و جسم خارجی) گزارش شد. 8 بیمار (5.2%) FNAB مشکوک داشتند. در 8 مورد (2/5%) کارسینوم پاپیلری، 3 مورد (2%) کارسینوم فولیکولر و 1 مورد (65/0%) کارسینوم هرتل سل بود. نتایج نمونه های جراحی در 122 بیمار (79.72%) گواتر ندولر یا مولتی ندولر، آدنوم فولیکولر و کیست کلوئیدال، در 9 بیمار(5.88%) تیروییدیت هاشیموتو، و یک بیمار (65/0%) تیروییدیت ریدل، 16 بیمار(10.45%) کارسینوم پاپیلری، 3 بیمار (2%) کارسینوم فولیکولر و یک بیمار (65/0%) کارسینوم هرتل سل بود. حساسیت 75% FNAB و اختصاصی بودن آن 97% میباشد. ارزش اخباری مثبت FNAB (PPV) در این مطالعه 9/78% و ارزش اخباری منفی (NPV) آن 3/96% بوده است. درصد گره های بدخیم در مردان 4/24% بود که در مقایسه با میزان بدخیمی در زنان (8.9%) تفاوت آماری قابل ملاحظه ای داشت (P<0.012). FNAB روش مناسبی برای تشخیص کانسرهای تیرویید در بیمارانی است که گره سرد تیرویید دارند و اختصاصی بودن و ارزش اخباری منفی آن قابل قبول است. دقت در نمونه گیری و تجربه کافی آسیب شناس سبب افزایش حساسیت و ارزش اخباری مثبت این روش خواهد شد.

مقدمه: بررسی وضعیت غدد لنفاوی زیر بغل از اجزای مهم تعیین مرحله بیماری می باشد. هدف از انجام این مطالعه، بررسی میزان حساسیت و ویژگی سونوگرافی زیر بغل در تشخیص درگیری یا عدم درگیری غدد لنفاوی در مبتلایان به سرطان پستان بود.روش بررسی: در یک مطالعه رتروسپکتیو مقطعی، بیمارانی که طی سال های 94 و 95 با تشخیص پاتولوژیک سرطان پستان به مرکز تصویربرداری پژوهشکده سرطان پستان جهاد دانشگاهی مراجعه نموده بودند، بررسی شدند. کلیه بیماران قبل از عمل جراحی، تحت سونوگرافی پستان و آگزیلا قرار گرفته بودند. اطلاعات مربوط به نتایج سونوگرافی و پاتولوژی بیماران، جمع آوری و به کمک نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.یافته ها: در مجموع 140 بیمار وارد مطالعه شدند. میانگین سنی بیماران 48.87 سال و میانگین سایز توده 2.31 سانتی متر (10-0.4) بود. معاینه فیزیکی در %14.6 و سونوگرافی در %28.6 بیماران به نفع درگیری غده لنفاوی بوده و پاتولوژی در %39.2 بیماران مثبت بود. حساسیت، ویژگی، ارزش اخباری مثبت و منفی سونوگرافی در تشخیص درگیری یا عدم درگیری آگزیلا به ترتیب %55.5، %88.3، %75 و %76 بود. همچنین حساسیت، ویژگی، ارزش اخباری مثبت و منفی معاینه بالینی به ترتیب %31.48، %97.67، %89.4 و %69.4 بود. مجموعه معاینه و سونوگرافی، حساسیت %70.37 و ویژگی %86.04 داشت. مثبت کاذب سونوگرافی %11.6 و منفی کاذب آن %17.1 می باشد.نتیجه گیری: حساسیت و ویژگی سونوگرافی زیر بغل در بیماران ما مشابه نتایج مطالعات سایر کشورهاست. معاینه بالینی به تنهایی منفی کاذب بالاو حساسیت پایینی دارد، اما مجموعه معاینه و سونوگرافی حساسیتی بالاتر از هر یک از دو روش دارد. در حال حاضر و تا انتشار نتایج تریال های در دست اجرا نمی توان بر اساس سونوگرافی منفی، بیوبسی سنتینل نود را حذف کرد، ولی به نظر می رسد در آینده نزدیک برای بیماران early stage این امر امکان پذیر باشد.

مقدمه و هدف: اشعه X یک پرتو مضر و تهاجمی است. با استفاده از پزشکان با تجربه می توان از دریافت پرتوهای مضر به مقدار زیادی جلوگیری کرد. بمنظور برآورد ارزش اخباری مثبت تشخیص بالینی پزشک اورژانس کرمان در بیماران ترومایی مراجعه کننده به اورژانس که جهت انجام رادیوگرافی معرفی شده بودند، این مطالعه انجام گرفت.روش کار: مطالعه بصورت مقطعی به مدت 2 ماه بطور شبانه روزی در تابستان 1380 در بخش رادیولوژی اورژانس بیمارستان باهنر کرمان روی 353 بیمار انجام گرفت. برای کسب اطلاعات، برای هر بیمار یک فرم (sheet) تکمیل گردید. در این فرم خصوصیات دموگرافیکی بیمار، علت مراجعه بیمار به اورژانس، نوع درخواست پرتونگاری، پیش بینی پزشک در مورد نوع ضایعه و نتیجه قرائت سه رادیولوژیست ثبت گردید. سه نفر رادیولوژیست رادیوگرافی ها را جداگانه مطالعه کرده و بیماران تا 24 ساعت از نظر بالینی پیگیری شدند.یافته ها: بر اساس اتفاق نظر قرائت رادیولوژیست ها روی رادیوگرافی های درخواستی، ارزش اخباری مثبت تشخیص بالینی پزشک اورژانس برای دست %36، برای پا %29، برای ستون مهره ها %6، برای سر و صورت %4، برای لگن %13، برای دنده ها %6 و برای ترقوه و کتف %25 بوده است.نتیجه گیری: ارزش اخباری مثبت در این مطالعه نشان داد که خدمات در اورژانس از کیفیت پایینی برخوردار بوده و برای سرعت بخشیدن و افزایش کیفیت بهره گیری از متخصصین اورژانس، حضور مستمر حداقل یکی از رزیدنتهای ارتوپدی، جراحی اعصاب یا جراحی عمومی در این بخش ضروری بنظر میرسد.

مقدمه: انواژیناسیون شایع ترین اورژانس شکمی و دومین علت شایع انسداد روده در کودکان زیر دو سال است و تاخیر در تشخیص و درمان مناسب می تواند خطرناک و حتی کشنده باشد. هدف از این مطالعه تعیین ارزش تشخیصی یافته های بالینی و اقدامات رادیولوژیک جهت تشخیص زودهنگام این بیماری اورژانسی می باشد.روش کار: در این مطالعه مقطعی 160 بیمار با تشخیص نهایی انواژیناسیون انتخاب شدند. پس از جمع آوری اطلاعات هر بیمار از جمله سه یافته بالینی اصلی (تریاد) شامل: دل درد کولیکی، توده شکم، دفع مدفوع قرمز ژله ای و یافته های رادیولوژیک با استفاده از نرم افزار SPSS به ترتیب حساسیت، اختصاصی بودن و ارزش اخباری مثبت و منفی هر یک از این یافته ها در تشخیص این بیماری تعیین شد.نتایج: %63.1 بیماران پسر بودند. اکثر بیماران در سنین 10-50 ماهگی بودند. در 21.9 درصد بیماران وجود همزمان تریاد وجود داشت. دل درد کولیکی، توده شکم، دفع مدفوع قرمز ژله ای، سونوگرافی و باریم انما از نظر تشخیص بیماری به ترتیب دارای حساسیت حدود 83.3, 91.4, 87.9, 69.3 و 94.4 درصد و اختصاصی بودن 72.7, 45.6, 39.2, 20 و 88.9 درصد و ارزش اخباری مثبت 87.6, 56.6, 45.1, 85.8 و 97.1 درصد و ارزش اخباری منفی 65.3, 87.2, 85.1, 8.5 و 80 درصد بودند.نتیجه گیری: یافته های ما نشان داد که در مرکز مورد بررسی، برخلاف سایر مراکز دنیا نه تنها از باریم انما بیشتر استفاده شده بود، بلکه ارزش تشخیصی آن هم کمتر بوده است. از طرفی هم برای همه بیماران سونوگرافی نشده و ارزش تشخیصی آن نیز از باریم انما کمتر بوده است. لذا با توجه به افزایش نقش سونوگرافی در تشخیص و نیز درمان این بیماری، لزوم آموزش بیشتر دستیاران و متخصصین رادیولوژی و حتی رشته های دیگر از جمله اطفال و جراحی برای استفاده بیشتر از آن وجود دارد.